Operacije sa stranim valutama

Kursne liste koje su formirane za valute kojima banka trguje mijenjaju se u skladu sa dnevnim promjenama na međunarodnim tržištima na kojima se trgovina obavlja.

Osim standardnih valutnih (mjenjačkih) usluga (FX), banka pruža korporativnim klijentima niz modernih usluga finansijskog tržišta.

FX spot operacije

Spot ugovor predstavlja formu najčešće FX transakcije – iznos u jednoj valuti se mijenja za odgovarajući iznos u drugoj valuti u skladu sa važećim spot tržišnim kursom.

Ugovor se izvršava u roku od dva radna dana.

Vrijeme koje protekne između datuma ugovora i datuma realnog plaćanja iznosa u konvertovanoj valuti predstavlja vrijeme potrebno da se izvrši prenos sredstava, što obuhvata i posljedice činjenice mogućeg postojana vremenske razlike između vremenskih zona u kojima učesnici u operacijama imaju sjedišta.

Da bi spot transakcija bila izvršena, klijent u svom zahtjevu banci mora navesti iznos i valutni par - valutu iz koje se vrši mijenjanje (valuta koja se prodaje) i valutu u koju se mijenja (valuta koja se kupuje).

Spot ugovor omogućava klijentu da kupi valutu na datum koji lično odabere.

Rizik koji proističe iz spot operacija odnosi se na okolnost da se na međunarodnom tržištu valuta dešavaju česte i neočekivane promjene. Jednom kad se valuta kupi, moguće je da se njena vrijednost smanji u odnosu na neku drugu, referentnu valutu, što posljedično može dovesti do gubitka po učesnika u spot operaciji.

FX forvard (forward) operacije

FX forvard ugovor je sporazum o kupovini ili prodaji iznosa strane valute po određenoj cijeni u određenom budućem vremenskom trenutku.

Zatvoreni forvard ugovor mora biti izvršen na tačno određeni datum.

Otvoreni forvard ugovor nudi mogućnost izbora momenta djelimičnog izvršenja ugovora tokom trajanja određenog vremenskog intervala, uz uslov da ukupni ugovoreni iznos bude izvršen do kraja isteka roka ugovora.

FX forvardi omogućavaju investitorima da upravljaju valutnim rizikom na finansijskom tržištu manage na način što će fiksirati budući valutni kurs na dan izvršenja valutne transakcije. Dakle, upotrebom ovakvih ugovora investitor može:

  • Fiksirati troškove proizvoda i usluga kupljenih na stranom tržištu
  • Zaštititi marginu profita na proizvioda i usluge koje su prodate na stranom tržištu
  • Fiksirati valutne kurseve u budućem vremenu, do jedne godine.

 

Forvard valutni kursevi zavise od spot valutnih kurseva i odnosa kamatnih stopa između dvije valute, odnosno razlike u visini kamate koja se može zaraditi u dvije države tokom istog forvard perioda.

FX forvard operacije podliježu specifičnim rizicima:

  • Kreditni rizik – kao u slučaju najvećeg broja finansijskih instrumenata, kreditni rizik je onaj rizik koji najčešće dolazi do izražaja. U pitanju je rizik da jedna ugovorna strana neće izvršiti ugovorenu obligaciju, u situaciji u kojoj druga strana treba da zaključi ugovor sa trećim licem (čime se istovremeno izlaže i tržišnom riziku).
  • Valutni tržišni rizik – naredni bitan rizik koji proističe iz FX forvarda je mogući nepovoljan budući odnos vrijednosti valutnih parova (kurseva). Fiksiranjem budućeg kursa na dan kad će valute biti kupljene, strana stiče mogućnost zarade usljed povoljne promjene u valutnom odnosu. Međutim, suprotna promjena stranu može dovesti u poziciju gubitka, što ekonomske efekte posla svodi na očekivanja povezana sa budućim trendom.
  • Kamatni tržišni rizik – kako je cijena forvarda povezana sa očekivanjima u pogledu razlika kamatnih stopa primjenjivih na uloge iskazane u dvijema različitim valutama, promjene u kamatnim stopama mogu uticati na cijenu ugovora. Ukoliko je strana zaključila jedan forvard ne gubi mogućnost da zaključi drugi ugovor koji će uzeti u obzir drugačiji odnos kamatnih stopa, čime se može uticati na smanjenje rizika koji proističe iz činjenice volatilnosti kamatnih stopa.

 

FX svop (swop) operacije

FX svop je ugovor kod kojeg jedna strana od druge istovremeno pozajmljuje jednu valutu i daje pozajmnicu u drugoj valuti.

Ovakve obaveze se koriste kao kolaterali za izloženosti u određenim valutama, pri čemu su budući iznosi plaćanja fiksirani FX forvardima. U tom smislu, FX svopovi se mogu smatrati bezrizičnim pozajmnicama i plasmanima.

Ugovor virtualno omogućava upotrebu sredstava u jednoj valuti da bi se ispunila obligacija u drugoj, pri čemu takva traksakcija nije senzitivna u smislu tržišnog valutnog rizika.

U efektivnom smislu, FX svop su dva ugovora - spot i forward - zapakovana u jedan ugovor.

Finansijske organizacije najčešće koriste FX svopove, u svrhe upravljanja tržišnim rizikom kamatne stope.

FX svopove koriste uvoznici i izvoznici, kao i investitori koji žele da se obezbijede od tržišnog rizika.